ارگ تهران

ارگ تهران

امتیاز: 5.0 از 5 | با 8 رای

ارگ تهران که پیشینه ایجاد آن به دوره صفویه باز می گردد مهم ترین محله تهران قدیم محسوب می شد که مجموعه ای از دستگاه ها و ارگان های مهم دولتی را در خود جای داده بود.

صفحه ارگ تهران با کلیدواژه های دیدنی های تهران، جاذبه های گردشگری تهران، سفر به تهران، اماکن دیدنی تهران، جاذبه های توریستی تهران، اماکن تاریخی تهران، مکانهای تفریحی تهران برچسب خورده است.


صفحه ی به عنوان یک جاذبه گردشگری در ، ، ، ثبت شده است.


مجموعه تاریخی ارگ تهران که در دوران صفویه بنا شده است ده هزارمین اثر ثبت شده در فهرست آثار تاریخی کشور می باشد که از اماکن دیدنی تهران محسوب می شود. محدوده این محله در انطباق با بافت فعلی شهر تهران از شمال به میدان و خیابان امام خمینی (ره)، از شرق به خیابان ناصر خسرو، از غرب به خیابان خیام و از جنوب به خیابان پانزده خرداد محدود می شود. طول این محله از شمال به جنوب حدود ۹۰۰ متر و از غرب به شرق نزدیک ۵۰۰ متر است که وسعتی حدود ۴۵ هکتار را در بر می گیرد.
اطراف ارگ تهران را حصار و خندقی فرا گرفته بود که آنرا از شهر جدا میساخت. این حصار و خندق را استاد غلامرضا تبریزی معمار معروف آن زمان به امر کریمخان ساخته و حفر کرد. استاد غلامرضا با خاندان زند خویشی داشت و فرزند او حاجی میرزا جعفر خان، معمار مشهور عهد فتحعلی شاه و اوایل سلطنت ناصرالدین شاه بود.
افغان ها پس از تصرف تهران در سمت شمال ارگ تهران پلی ساختند که در مقابل آن دروازه ای احداث شد که آن را دروازه ارگ نامیدند ( همانیکه بعدها دروازه دولت نامیده شد ). ارگ تهران و برخی از ساختمان های درون آن ساخته دوران صفوی و زندیه است. این ارگ در زمان آغامحمدخان تقریبا در شمال تهران آن زمان قرار داشت و یک طرف آن به حصار شهر و طرف دیگرش متصل به شهر بود اما در سال های بعد و با توسعه شهر تهران و ایجاد خیابان های جدید، ارگ در نقطه مرکزی تهران قرار گرفت.
در حقیقت وسعت این محدوده از ابتدای شکل گیری، تا سال ۱۲۸۵ هجری قمری که میدان توپخانه جدید در اراضی شمالی تهران قدیم شکل گرفت، ثابت ماند و در این سال به واسطه ایجاد میدان توپخانه جدید و احداث خیابان شرقی _ غربی باغ شاه، اراضی محله ارگ در ضلع شمالی گسترش یافت و منطبق بر خیابان و میدان امام خمینی فعلی شد. نخستین تغییراتی که به واسطه شهرنشینی و توسعه شهری در محدوده ارگ تهران آغاز شد به نیمه دوم قرن سیزدهم هجری قمری باز می گردد. نخستین طرح سامان دهی بافت شهری تهران در این محدوده، با پر کردن خندق های اطراف آن و احداث خیابان های جدید آغاز شد و به تدریج سبک های جدید معماری در کاخ های اطراف ارگ رونق پیدا کرد، تغییر شکل یافت.

ارگ تهران که از جاذبه های توریستی تهران است نیز همانند سایر قلعه های شهری دارای تاسیسات دفاعی جداگانه ای بوده است، لبه های حصار و برج های اطراف این ارگ از معماری ویژه ای برخوردار بود و چنانچه از عکس های تاریخی بر می آید، لبه های حصار از خشت خام ساخته و کنگره دار بوده است. بخش هایی از نمای برج نیز با آجرهای نقش دار تزیین شده بود. احتمالا این نوع آرایش سطوح را باید به تغییرات متعدد ارگ که عمدتا در دوره ناصرالدین شاه و در چند مرحله صورت گرفت، نسبت داد. در فاصله حصار و خندق، خاکریزی قرار داشت که در محل برج ها به حداقل عرض خود می رسید. عرض این خاکریز از قطر دیوار بیشتر بود.
ارگ تهران به رغم اهمیت و موقعیت ویژه ای که داشته دارای راه های ارتباطی متعددی نبوده است. در ابتدا و تا پیش از پایتخت شدن شهر تهران راه های ورود و خروج به ارگ منحصر به دو دروازه بوده است. یکی از این دروازه ها در سمت شمالی ارگ قرار داشته که ارتباط ارگ را با خارج شهر برقرار می کرد و به دروازه دولت شهرت داشت. دروازه دیگری که در سمت جنوب ارگ قرار گرفته بود، از سوی مردم نقاره خانه خوانده می شد و این دو دروازه تنها راه های اصلی ورود و خروج از ارگ تهران محسوب می شدند. غیر از این دو راه ارتباطی اصلی، راه های ارتباطی فرعی دیگری که تاریخ شکل گیری آنها را به دوران نزدیک تری باید نسبت داد، وجود داشتند که عامل ارتباط ارگ با عرصه های هم جوار آن بودند.
یکی از این راه ها در بخش شرقی ارگ در محل تقاطع فعلی خیابان ناصرخسرو و خیابان صور اسرافیل قرار داشت که این راه معبری باریک با دروازه ای کوچک بود که ارتباط شهر به ارگ را از طریق محله عودلاجان برقرار می کرد. سر در عمارت شمس العماره از داخل خیابان ناصریه (۱۳۰۵ ه.ق) را باید ظاهرا چهارمین راه ارتباطی با عرصه های پیرامون تصور کرد. این راه ارتباطی، رابطه مجموعه کاخ های سلطنتی و بافت مسکونی جنوب ارگ و تکیه دولت از داخل ارگ را با محله موسوم به حیاط شاهی و با بازار مروی و بازار کنار خندق در خارج از ارگ برقرار می کرد.
علاوه بر این چهار راه که راه های نفوذ ارگ به اطراف بود، به نظر می رسد راه های دیگری نیز به تدریج بر این تعداد افزوده شده باشد. وجود راهی به بیرون در قسمت جنوبی ارگ در انتهای کوچه تکیه دولت و راه دیگری در سمت غرب در انتهای خیابان در اندرون تا پیش از دهه ۱۲۸۰ ه.ق نیز احتمال دارد اما آنچه از نقشه ها مشخص است این راه ها نیز ارتباط ارگ را با عرصه پیرامون در این زمان (۱۳۰۹ ه.ق) برقرار می کرده اند.


حالا دیگر از این همه قدمت و تاریخ در محدوده ارگ تهران چیزی باقی نمانده و تنها آثار پا بر جا از مجموعه تاریخی ارگ تهران، عمارت رادیو، کاخ دادگستری، قسمت اصلی کاخ دارایی، سر در قورخانه، ساختمان دارالفنون، ساختمان کلانتری ارگ، بانک ملی شعبه بازار، مسجد ارگ و ساختمان سابق وزارت کشور است که از دیدنی های تهران به شمار می آید. این ساختمان ها هر چند در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و از جمله میراث فرهنگی حفاظت شده و اماکن تاریخی تهران محسوب می شوند، اما هویت گذشته تهران قدیم رنگ باخته و حال و هوای ارگ قدیم تهران دگرگون شده است و به نظر می رسد تنها احیای این محدوده تاریخی به شکل گذشته آن می تواند بخشی از فضاهای هویت بخش تهران را دوباره زنده کند و به شمار جاذبه های گردشگری تهران بیفزاید.

ارگ تهران به نام های ارگ سلطنتی، نیز شناخته می شود.

دیدنی ها و جاذبه های مشابه ارگ تهران


پشتیبانی و تبلیغ

تصاویر ارگ تهران

نظرات بازدیدکنندگاه درباره ارگ تهران

ثبت نظر در آریا زمین نیاز به ثبت نام ندارد؛ اما توصیه می کنیم برای این که دیگران نتوانند با ایمیل و نام شما نظری در سایت آریا زمین ثبت کنند، حتما ثبت نام کرده و حساب خود را تایید نمایید.



شاهینی

شاهینی در نوشت:

بسیار خوب وگویا است در ضمن اگر میشود اه این مطالب سایت شما را در سایت دیگه ای گذاشت اعلام بفرمایید سپاسگزارم


زهرا

زهرا در نوشت:

واقعا ممنون


امیررضا

امیررضا در نوشت:

عالی بود


ریحانه

ریحانه در نوشت:

سلام من دانشجوی معماری هستم چون این ساختمان از نظر معماری ویژه است در لیست مکان هاییی که بازدید میکنم قرار میدم.ممنون از سایت خوبتون


ارگ تهران روی نقشه گوگل

آب و هوا
دسترسی سریع
انتشار و اشتراک