مسجد تاریخانه نمونه بسیار زیبا و کاملی از مساجد سده های آغازین اسلام و قدیمی ترین مسجد ایران به شمار می رود.


صفحه ی به عنوان یک بنا و اثر باستانی و تاریخی در ، ، ، ثبت شده است.


مسجد تاریخانه:

مسجد تاریخانه در جنوب شرقی دامغان واقع شده و یکی از بهترین نمونه های مساجد نخستین در ایران و از قدیمی ترین بناهای پس از اسلام است که از دیدنی های مهم استان سمنان به شمار می آید.

مسجد تاریخانه در زبان ترکی به معنای خانه خداست ( تاری به معنای خدا و تاریخانه یعنی خدایخانه ) و بر پایه پژوهشهای اداره کل باستانشناسی، پیش ازتسلط اعراب بر ایران، آتشکده بوده و اسلوب ساختمان آن نیز به سبک بناهای دوره ساسانیان می باشد که در قرن دوم هجری قمری به مسجد تبدیل شده است.

تاریخانه دامغان، یکی از کهن ترین ساختمانها در شیوه ی خراسانی است. بار بنا به شدت تحت تاثیر معماری ساسانی و ساختمانها و کاخهای سروستان و فیروزآباد است.

این مسجد نمونه بسیار زیبا و کاملی از مساجد سده های آغازین اسلام به شمار می رود. ساختمان مسجد دربردارنده یک صحن یا حیاط مرکزی است که پیرامون آن را رواقهای سرپوشیده دربر گرفته است. شبستان مسجد بر روی هجده ستون مدور (سه ردیف شش تایی) استوار شده است. این ستونها یک متر و نیم قطر دارند و از نظر ویژگیهای معماری همانند ستونهای کاخهای ساسانی هستند. طاقهای مسجد از آجر است و به طاقهای دوره پیش از اسلام، یعنی عهد ساسانی همانندی و همسانی بسیار دارد.

بر اساس نظر آندره گدار که در جزوه جغرافیای تاریخی دامغان تالیف اقبال یغمایی نقل شده است، این مسجد را «مسجد چهل ستون» نیز می نامند. این رقم اغلب در ایران به معنی آن نیست که حتما چهل ستون داشته باشد بلکه به معنی ستونهای متعدد آن است.

محراب:

در سمت مغرب مسجد بین ۶ دهانه و طاق، یک دهانه و طاق بزرگتری به طول ۱۲/۱۴ متر و عرض ۰۳/۵ متر وجود دارد، که آثار محراب و منبر مسجد در این دهانه دیده می شود عرض هر یک از شش دهانه یا ایوان که در طرفین دهانه وسطی واقع شده اند ۳۶/۶ متر است. صحن مسجد تقریبا مربع شکل و به طول ۲۷ و عرض ۲۶ متر می باشد.

ستون:

بنای تاریخانه دامغان در حال حاضر متروک و تا حدودی مخروبه است ولی آنچه از آن باقی مانده عبارت است از 26 ستون مدور که با آجرهایی به طول 35 و عرض 34 و ضخامت 7 سانتیمتر ساخته شده و به نام چهل ستون معروف است. محیط هر ستون در حدود 5 متر و ارتفاع آن از سطح زمین تا محلی که طاقها بر آن متکی است، 2/84 متر و تا پشتبام 6 متر می باشد. طاقهای این ساختمان به مرور زمان فرو ریخته ولی چندین سال قبل به همت میرزاآقا عاملی؛ واعظ دامغان از محل وجوه جمع آوری شده از مردم شهر، با خشت خام بر طاقهای مزبور سقف زده اند که هم اکنون باقی و پابرجا است.

مناره:

در جنب مسجد تاریخانه، سمت شمال مناری آجری وجود دارد که ارتفاع این منار ۲۶ متر است و ۸۶ پله از داخل دارد، محیط آن در پایین در حدود ۱۳ متر می باشد و به نسبت ارتفاع منار از سطح زمین از محیط آن کاسته می شود به طوریکه دور منار در بالا ۸/۶ متر است، این منار سکو ندارد و از روی زمین مدور ساخته شده. نقوشی از آجر در روی منار هست که به منزله نما و تزیین آن محسوب می شود، در ارتفاع ۵/۱۰ متری کتیبه ای از آجر به خط کوفی است به عرض ۳۰/۱ متر که فقط «الامیر السید الاجل» از آن خوانده می شود.

گویا بلندای این منار در قدیم بیشتر بوده و در اثر زلزله قسمتی از بالا و کلاهک آن فروریخته است، بانی این منار بختیار بن محمدحاکم ایالت قومس ( سمنان قدیم )بوده که منوچهری دامغانی نیز در شعرهایش به مدح وی پرداخته است همچنین منار مسجد جامع سمنان نیز از بناهای وی به شمار می رود.

تاریخانه، یکی از اندک بناهای بازمانده از دوره شکل گیری هنر اسلامی است و این امر اهمیت آن را دو چندان می نماید. آریا زمین بازدید از این مکان ارزشمند و آرام را بسیار توصیه می کند.

عکس های بیشتر را در پایین صفحه مشاهده کنید.


پشتیبانی و تبلیغ

تصاویر مسجد تاریخانه

نظرات بازدیدکنندگاه درباره مسجد تاریخانه

ثبت نظر در آریا زمین نیاز به ثبت نام ندارد؛ اما توصیه می کنیم برای این که دیگران نتوانند با ایمیل و نام شما نظری در سایت آریا زمین ثبت کنند، حتما ثبت نام کرده و حساب خود را تایید نمایید.



مسجد تاریخانه روی نقشه گوگل

آب و هوا
دسترسی سریع
انتشار و اشتراک